اولین کتابخوان الکترونیکی ایرانی با نام فیدیبوک معرفی شد !

صبح روز شنبه، ۸ فروردین ۱۳۹۷، در یک نشست خبری مشترک دیجی‌کالا و فیدیبو در محل شهر کتاب مرکزی تهران از اولین محصول فیزیکی دیجی‌کالا و اولین کتاب‌خوان الکترونیک فارسی با نام “فیدیبوک” رونمایی شد. مراسمی که با حضور سعید محمدی، مؤسس و مدیرعامل دیجی‌کالا، مجید قاسمی، مؤسس و مدیرعامل فیدیبو، مهدی فیروزان، مؤسس و مدیرعامل شهر کتاب برگزار شد.

معرفی کتابخوان فیدیبوک و مقایسه با کیندل

اولین تصویر کتابخوان فیدیبوک با لوگوی معروف کیندل و کمی تغییر نمایش داده شد

فیدیبوک چیست؟

فیدیبوک همان کتابخوان چینی Boyue مدل T63 است که از سه سال پیش یعنی سال ۲۰۱۵ با نام های متفاوتی تولید شده است. این محصول که قبلا با نام های Icarus Illumina 6 و inkBOOK Obsidian و البته تولید کننده اصلی Boyue T63 تولید شده است، به نمایشگر EINK کارتا با رزولوشن ۲۱۲ پیکسل در اینچ، ۸ گیگابایت حافظه داخلی، پردازنده ARM با فرکانس ۱ گیگاهرتز و ۵۱۲ مگابایت رم مجهز شده است. این کتابخوان با سیستم عامل اندروید ۴٫۲٫۲ ارائه شده و به همین دلیل در مقایسه با کتابخوان های برندهای بزرگ صاحب تکنولوژی مثل آمازون که با سیستم عامل ویژه کتابخوان Kindle OS ارائه میشوند ضعف های زیادی دارد. نکته ای که چینی ها قوت و مصرف کنندگان ضعف دستگاه میدانند.

فیدیبوک کتابخوان ایرانی یا چینی؟

اما چرا؟

شرکت Boyue معتقد است با استفاده از سیستم عامل اندروید کاربران قادر خواهند بود نرم افزارهای متفاوتی را استفاده کنند و با خرید یک دستگاه از چندین پلتفرم خرید کنند. مثلا با نصب نرم افزار Kindle و Kobo میتوانید از هر دو شرکت آمازون و کوبو خرید کنید، و کاربران ایرانی میتوانند با نصب نرم افزارهای فیدیبو و طاقچه از هر دوی این شرکت ها کتاب بخرند. اما مشکل از همینجا شروع میشود. سیستم عامل اندروید برای تبلت و موبایل با نمایشگر LCD یا LED طراحی شده که در هر ثانیه ۶۰ بار تصویر را بازنشانی میکنند. اما نمایشگرهای EINK سرعت بازنشانی پایینی دارند و در نتیجه تجربه کاربران در استفاده از نرم افزارهای اندرویدی روی این کتابخوان تجربه خوبی نیست و باز هم سراغ فایل های PDF و EPUB بدون قفل میگردند تا بتوانند با نرم افزار بهینه شده برای EINK مطالعه کنند.

مساله بعدی امکان استفاده از دیکشنری است. آمازون با خرید هر کیندل بیش از ۴۰ دیکشنری به زبان های مختلف به کاربرانش هدیه میدهد که در هر جایی و در هر کتابی قابل استفاده هستند، علاوه بر این میتوانید دیکشنری های دیگری بخرید یا به صورت رایگان اضافه کنید. در کنار این دیکشنری امکانات زیادی برای یادگیری زبان های جدید (انگلیسی، آلمانی و …) مثل WordWise و Vocabulary Builder قرار گرفته است. اما نرم افزارهای اندرویدی نمیتوانند از یک دیکشنری واحد و در نتیجه سایر این امکانات بهره ببرند. معمولا دیکشنری های Open Source روی کتابخوان های اندرویدی ارائه میشوند که کیفیت پایینی دارند و فقط در نرم افزار کتابخوان ارائه شده کار میکنند و در سایر نرم افزارها حتی در دسترس نیستند.

باتری

سیستم عامل اندروید مصرف باتری بالایی دارد، و به همین دلیل برخلاف کیندل که مشخصات باتری را با تعداد صفحات نمایش داده شده مشخص میکند (مثلا ۱۰ هزار صفحه)، این کتابخوان ها مثل موبایل و تبلت عمر باتری را بر اساس ساعت اعلام میکنند (مثلا ۱۵ ساعت).

محتوا

در نشست خبری اعلام شد فیدیبو در حال حاضر ۲۴ هزار “کتاب صوتی و الکترونیکی” برای ارائه به خریداران دارد. در بین این ۲۴ هزار عنوان برخی عناوین توسط سه یا حتی چهار ناشر و مترجم تکرار شده و در نهایت یک نسخه صوتی هم دارند. برای مثال کتاب مردی به نام اوه در چهار نسخه با ترجمه آیدین پورضیایی (انتشارات راه معاصر)، فرناز تیمورازف (نشر نون) و حسین تهرانی (نشر چشمه) به صورت کتاب الکترونیکی و یک نسخه صوتی ترجمه خانم فرناز تیمورازف (نشر نون) ارائه شده است و در بین این ۲۴ هزار کتاب الکترونیکی و صوتی تعداد زیادی کتابهای “خارجی” به زبان های انگلیسی و فرانسه وجود دارد.

کتاب الکترونیک فارسی هست؟

این در حالیست که آمازون بیش از ۱ میلیون کتاب رایگان، بیش از ۴ میلیون کتاب با قیمت کمتر از ۴ دلار و… در اختیار کاربران قرار میدهد. علاوه بر این برای خوره های کتاب سرویس های اشتراک ماهیانه ای مثل Kindle Unlimited با پرداخت هزینه کمی (۴ دلار برای نوجوانان و ۱۰ دلار برای بزرگسالان) وجود دارد که میتوانند کتاب های واجد شرایط را از آمازون “قرض” بگیرند. امکانات دیگر آمازون مثل امکان به اشتراک گذاشتن کتاب بین اعضای خانواده و قرض دادن کتاب به دوستان هم در اکو سیستم آمازون وجود دارد. بعضی مدل های کیندل مثل کیندل نسل هشتم و کیندل اویسیس (و البته کیندل پیپروایت با اضافه کردن مبدل) توانانی خواندن کتاب های انگلیسی، آلمانی و فرانسه را به صورت صوتی هم دارند. گذشته از این کتابهای صوتی و متنی در سیستم آمازون با هم همخوان میشوند یعنی میتوانید با بستن کتاب الکترونیکی روی کیندل و مراجعه به Audible ادامه کتاب را از جایی که بودید دنبال کنید. (سرویس Audible فروشگاه کتاب صوتی آمازون است که کتابهای صوتی را با صدای گویندگان و راویان حرفه ای و تولید کنندگان کتاب صوتی مثل سایمون اند شوستر ارائه میکند).

همچنین نویسندگان زیادی در سرویس Kindle Direct Publishing کتابهایشان را انحصارا برای کیندل ارائه میکنند تا به راحتی به خانواده بزرگ چند صد میلیونی کسانی که با کیندل مطالعه میکنند متصل شوند.

گذشته از امازون شرکت های زیاد دیگری وجود دارند که کتاب های آموزشیشان را با فرمت کیندل ارائه میکنند.

پیدا کردن کتاب

آمازون سرویس شبکه اجتماعی کتابخوانی محبوب و معروف Goodreads را برای معرفی کتاب ها، نویسندگان، مطالعه نقد خریداران و پیدا کردن دوستان و تشکیل گروه های کتابخوانی به صورت نرم افزار کراس پلتفرم ارائه کرده که در سیستم عامل کتابخوان های کیندل هم تعبیه شده است. همینطورقابلیت پیش خرید کتاب قبل از انتشار، دنبال کردن نویسندگان، دنبال کردن سری رمان و … را در نظر گرفته تا به راحتی کتاب های مورد علاقه تان را پیدا کنید و مجبور نباشید چندین ساعت را صرف جستجوی کتاب کنید. همه این امکانات کنار هم باعث شده خریداران کیندل ۳۰% بیشتر مطالعه کنند.

کتابهای صوتی

همانطور که اشاره شد، کتابخوان های آمازون کیندل نسل هشتم و کیندل اویسیس علاوه بر امکان خواندن صوتی متن کتاب (به جز فایل های PDF) توانایی پخش کتاب های صوتی آدیبل را دارند. اما هیچ کس علاقه ای به حمل کیندل یا موبایل توی جیبش برای گوش کردن به کتاب صوتی ندارد ! برای این کاربران محصولات اکو و دستیار صوتی الکسا همین امکانات را با تجربه کاربری فوق العاده ای در اختیار کاربران قرار داده اند. در مقابل متاسفانه کتابخوان فیدیبوک نه تنها هنوز توانایی پخش کتاب های صوتی فیدیبو یا هر فایل صوتی دیگری را ندارد، بلکه توانایی هماهنگ سازی کتاب متنی و صوتی را هم ندارد و حتی اگر مایل به حمل موبایل و تبلت برای گوش کردن به کتاب صوتی باشید، هر بار که بین کتاب صوتی و متنی جابجا میشوید باید خودتان دنبال ادامه مطلب بگردید.

بالاخره کیندل یا فیدیبوک؟

این دو کتابخوان با دو دیدگاه کاملا متفاوت و برای کاربران کاملا متفاوتی طراحی شده اند.

اگر

  • کتابهای انگلیسی مطالعه نمیکنید و فقط فارسی مطالعه میکنید
  • علاقه ای هم به فراگیری زبان های دیگر مثل انگلیسی، فرانسه، آلمانی، ایتالیایی و … ندارید
  • با توجه به محدودیت عناوین ارائه شده در فیدیبو
    • با در نظر گرفتن اینکه قابلیت های اندرویدِ این دستگاه محدود شده و نمیتوانید از نرم افزارهای ایرانی دیگر مثل طاقچه، کتابراه و… استفاده کنید (فقط از فیدیبو و فایل های شخصیتان مطالعه میکنید)

فیدیبوک میتواند انتخاب خوبی باشد.

اما اگرترجیح میدهید آزادانه تر، از همه نرم افزارهای فروش کتاب ایرانی مثل کتابراه، طاقچه، فیدیبو و حتی فروشندگان خارجی مثل کیندل و کوبو خرید کنید، کتابخوان های اندرویدی باز مثل اونیکس بوکس، ایکاروس و … انتخاب های به مراتب بهتری  هستند.

اما اگر دانشجو هستند، یا مطالب علمی، کتابهای رمان و غیر رمان به زبان های دیگر و متون فارسی با فرمت های متنی یا PDF میخوانید، کیندل با سیستم عامل سریع، یکپارچه و روان Kindle OS، دسترسی به مشتری محور ترین کمپانی جهان، بزرگترین فروشگاه کتاب دنیا و تکنولوژی پیشتاز سخت افزار ونرم افزار کتابخوان ها و دستیارهای صوتی،  عمر باتری طولانی تر و هزاران ویژگی دیگر که در اینجا مطرح نشده چندین سال نوری با سایر کتابخوان ها فاصله دارد.